Báo đối ngoại Việt ở Mỹ

Wiki Twitter Facebook Instagram Linkedln

Trong hình ảnh có thể có: 2 người
Ảnh: Dịch giả Trịnh Lữ (trái) và nhà báo Đỗ Lê Châu (phải).

Nhân mọi người nói chuyện 25 năm bình thường hóa quan hệ Việt – Mỹ, thiết nghĩ cũng nên nhắc đến sự đóng góp rất âm thầm và quan trọng của những người “vô danh” cho mối quan hệ này.

Có một điều ít người biết, từ trước khi 2 nước bình thường hóa quan hệ (11/7/1995) đã có một tờ báo Việt viết bằng tiếng Anh được phát hành tại Quốc hội Mỹ, với nội dung giới thiệu tiềm năng kinh tế, cơ hội hợp tác liên doanh và giới thiệu những thay đổi chính sách của chính phủ nhằm khuyến khích nhà đầu tư nước ngoài.

Hai người góp công sức nhiều nhất cho ra đời tờ báo này là nhà báo Đỗ Lê Châu – khi đó đang là Phó tổng biên tập thường trực của tờ Vietnam Courrier và dịch giả Trịnh Hữu Tuấn (bút danh Trịnh Lữ), cựu phát thanh viên của Đài tiếng nói Việt Nam nhưng đã chuyển sang định cư tại Mỹ từ năm 1987.

Dịp Tết Nguyên đán 1995, bác Trịnh Lữ về nước ăn Tết, tình cờ gặp bác Đỗ Lê Châu. Trong cuộc gặp chỉ kéo dài chừng hơn một tiếng đồng hồ, hai ông nhận định, Việt Nam và Mỹ nhiều khả năng sẽ thiết lập bình thường hóa quan hệ. Nhưng hiện nay, trong dư luận nước Mỹ người ta hầu như chỉ biết đến cái tên Việt Nam là một cuộc chiến tranh. Các doanh nghiệp Mỹ cũng như nghị sỹ gần như không có thông tin gì về Việt Nam và các chính sách mở cửa, khuyến khích đầu tư, hợp tác của Việt Nam. Phải làm thế nào để đưa được thông tin về Việt Nam vào nước Mỹ, vào chính trường và giới doanh nghiệp Mỹ.

Và rồi hai người đàn ông đó đã thống nhất cùng bắt tay nhau để cho ra đời một tờ báo “thuần Việt”. Nội dung chủ yếu là khai thác từ Thông tấn xã Việt Nam, dịch sang tiếng Anh rồi đưa sang Mỹ chế bản, in ấn và phát hành. Họ cùng nhau chọn cho nó cái tên “Vietnam Oppotunities” (Cơ hội Việt Nam).

Gần như toàn bộ nguồn tài chính ban đầu của tờ báo là khoản tiền trị giá 80.000 USD do một Việt Kiều – vốn là một sỹ quan của quân đội VNCH, khi đó đang sinh sống tại Mỹ – tài trợ.

Ý tưởng thì đã có. Nội dung đã có. Tài chính cũng đã có. Nhưng làm thế nào để phát hành một tờ báo ở phía bên kia bờ Thái Bình Dương lại là một khó khăn “khổng lồ”. Năm 1995, Việt Nam chưa có Internet và phương thức chuyển tin duy nhất là dùng phương pháp Bit-Com (tương tự như kết nối dial-up) nhưng có tốc độ rất thấp. Để truyền được một bài báo sang Mỹ cũng phải mất gần nửa tiếng đồng hồ. Còn truyền một bức ảnh thì có khi phải vài tiếng.

Bài toán truyền tin đã được giải. Nhưng làm thế nào để có thể “số hóa” những bức ảnh và gửi đi khi mà máy ảnh kỹ thuật số thời bấy giờ cũng chưa có? Cuối cùng, Tổng biên tập – nhà sáng lập của “Vietnam Oppotunities” đã phải nhờ người xách tay một chiếc máy quét (scan) ảnh từ Mỹ về Việt Nam. Có máy scan rồi nhưng phần mềm để chạy nó thì ở Việt Nam cũng không có. Sau nhiều ngày lùng sục, cuối cùng chiếc máy scan đã hoạt động được và công việc cho ra đời số báo đầu tiên của tờ “Vietnam Oppotunities” được tăng tốc. Những bài báo, những bức ảnh lần lượt ì ạch “chui” qua đường truyền Bit-Com rùa bò để bay sang bên kia bờ Thái Bình Dương.

Tháng 2/1995, “Vietnam Oppotunities” phát hành số báo đầu tiên với 16 trang từ tòa soạn là một căn phòng nhỏ trong nhà riêng của dịch giả Trịnh Lữ. Bên dưới măng-set của tờ báo người ta chỉ thấy có 2 cái tên: Tổng biên tập Trịnh Lữ và Country Manager Đỗ Lê Châu.

Mỗi lần báo in xong, bác Trịnh Lữ phải huy động tất cả những người quen thân của mình, từ vợ con cho đến mấy anh bạn đến đóng thùng, bỏ báo vào phong bì, dán tem, gửi đến địa chỉ người đặt…

Nhà báo Đỗ Lê Châu kể, bác Trịnh Lữ vốn cũng là dân họa sỹ nên tờ báo do anh ấy thiết kế rất đẹp, được in trên giấy loại tốt, màu vàng nhạt còn chữ màu xanh lá cây… Cũng bởi vì thế nên chi phí in ấn khá cao, có lúc lên tới gần 5 USD/tờ.

Số báo đầu tiên với chỉ khoảng gần 1.000 tờ hết veo. Ban đầu nó chỉ được phát hành 2 số/tháng và được một số ít người đặt mua trực tiếp và gửi tặng cho văn phòng của một số thượng nghị sỹ, hạ nghị sỹ Mỹ.

Nhưng “Vietnam Oppotunities” như một cơn mưa rơi xuống vùng đất đang khát thông tin về Việt Nam, đặc biệt là thông tin về các chính sách kinh tế, chính trị, đối ngoại cũng như các cơ hội đầu tư tại nhiều địa phương của Việt Nam nên ngay sau đó, các nghị sỹ Mỹ lần lượt đề nghị được nhận báo. Khi mà văn phòng của cả 535 nghị sỹ Mỹ đều đã có “Vietnam Oppotunities” thì nhiều người còn đề nghị được đặt 2-3 tờ vì với họ 1 tờ là không thể đủ nhu cầu.

Số báo nào ra, Đại sứ Lê Văn Bàng đều đề nghị cho Sứ quán “xin” một số tờ để họ tặng cho các quan chức Mỹ.

Số lượng phát hành của Vietnam Oppotunities tăng nhanh từng kỳ. Ở thời kỳ cao điểm, đặc biệt là kể từ khi Việt – Mỹ chính thức bình thường hóa quan hệ vào tháng 7/1995, mối quan tâm về Việt Nam tăng cao đột ngột, tờ báo đã phải tăng lên từ 16 thành 32 trang và mỗi số phải in tới 5.000 -6.000 bản.

Ở thời kỳ này, “Vietnam Oppotunities” đã phải liên tục mở thêm các chuyên mục mới để đáp ứng nhu cầu của độc giả là các nghị sỹ và quan chức của hàng loạt các tập đoàn kinh tế lớn của Mỹ. Tuy nhiên, trọng tâm của tờ báo vẫn là 3 phần chính: Phần về các chính sách của Việt Nam trong thời kỳ mở cửa và hội nhập, mỗi số đều phải có một bài phỏng vấn các Bộ trưởng kinh tế của Việt Nam như Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Thương mại, Bộ Công nghiệp, Bộ Nông nghiệp… và đặc biệt là phần “Investment Oppotunities” (Cơ hội đầu tư) trong đó cung cấp thông tin về các chính sách khuyến khích đầu tư, các dự án đang mời gọi đầu tư của các địa phương trong cả nước… được mở rộng hơn rất nhiều.

Đầu năm 1996, sau hơn một năm hoạt động “Vietnam Oppotunities” chính thức ngừng phát hành bởi…hết kinh phí.

– Lê Gạch-

One thought on “Báo đối ngoại Việt ở Mỹ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s